Giá trần, Giá sàn là gì? Công thức tính chi tiết cho người mới

Giá trần, giá sàn, giá tham chiếu là các khái niệm trong chứng khoán mà người chơi nào cũng nên hiểu và nắm rõ. Việc nắm rõ kiến thức nền tảng từ đầu sẽ tác động rất lớn đến tư duy đầu tư sau này. Hãy cùng DSC tìm hiểu về các khái niệm này và cách thức tính giá trong bài viết sau đây:

Khái niệm Giá trần, Giá sàn, Giá tham chiếu

Cùng DSC tìm hiểu về các khái niệm Giá trần, Giá sàn và Giá tham chiếu theo thông tin dưới đây:

Giá trần trong chứng khoán là gì? 

Giá trần (Ceiling Price) là mức giá cao nhất mà nhà đầu tư được phép đặt lệnh mua hoặc bán trong một phiên giao dịch. Khi cổ phiếu tăng kịch mức giá trần, người ta gọi là cổ phiếu "kịch trần" hay "trần tím" — vì trên bảng giá Việt Nam, giá trần được hiển thị bằng màu tím.

Khi cổ phiếu kịch trần, bên mua rất nhiều nhưng bên bán gần như không có — dẫn đến thanh khoản giảm mạnh. Người đang nắm giữ cổ phiếu thường giữ lại để chờ phiên sau tiếp tục tăng, trong khi người muốn mua phải chờ có người đồng ý bán.

Giá sàn là gì?

Giá sàn (Floor Price) là mức giá thấp nhất mà nhà đầu tư được phép đặt lệnh trong phiên giao dịch. Khi cổ phiếu giảm kịch mức giá sàn, người ta gọi là cổ phiếu "kịch sàn" — trên bảng giá được hiển thị bằng màu xanh dương (cyan).

Khi cổ phiếu kịch sàn, bên bán nhiều nhưng bên mua rất ít — phản ánh tâm lý tiêu cực của thị trường với mã cổ phiếu đó. Nhà đầu tư muốn thoát hàng nhưng không có người mua, khiến lệnh bán tồn đọng và thanh khoản cạn kiệt.

Lưu ý: Giá sàn không phải mức giá thấp tuyệt đối một cổ phiếu có thể đạt được trong dài hạn. Đây chỉ là giới hạn trong một phiên giao dịch duy nhất — phiên hôm sau, cổ phiếu vẫn có thể tiếp tục giảm từ mức giá đóng cửa hôm trước.

Giá tham chiếu là gì?

Giá tham chiếu là mức giá cơ sở dùng để tính giá trần và giá sàn trong mỗi phiên giao dịch — toàn bộ biên độ dao động của phiên đó đều được tính từ mức giá này.

Cách xác định giá tham chiếu khác nhau theo từng trường hợp:

• Phiên giao dịch thông thường: Giá tham chiếu = giá đóng cửa của phiên trước
• Ngày đầu tiên niêm yết (IPO): Giá tham chiếu = giá do sàn giao dịch xác định dựa trên phương pháp định giá đã công bố trong bản cáo bạch
• Sau sự kiện chia cổ tức, tách/gộp cổ phiếu: Giá tham chiếu được điều chỉnh theo công thức riêng phù hợp với từng sự kiện

Lưu ý: Giá tham chiếu không phải giá trị thực tế của cổ phiếu — đây chỉ là điểm neo để tính toán biên độ giao dịch. Trên bảng giá DSC Trading, giá tham chiếu được hiển thị bằng màu vàng.

Công thức tính Giá trần, Giá sàn, Giá tham chiếu

Công thức tính Giá trần, Giá sàn, Giá tham chiếu chi tiết: 

• Giá trần = Giá tham chiếu x (1 + % biên độ từng sàn)
• Giá sàn = Giá tham chiếu x (1 - % biên độ từng sàn)
• Giá tham chiếu = Tổng giá trị vốn hóa thị trường của công ty/Tổng số lượng cổ phiếu lưu hành 

Biên độ dao động khác nhau theo từng sàn giao dịch tại Việt Nam:

Giả sử cổ phiếu VNM niêm yết trên HoSE có giá tham chiếu 80.000 đồng/cổ phiếu (biên độ ±7%):

Giá trần = 80.000 × (1 + 7%) = 80.000 × 1,07 = 85.600 đồng, làm tròn xuống bội số 100 gần nhất = 85.600 đồng
Giá sàn = 80.000 × (1 − 7%) = 80.000 × 0,93 = 74.400 đồng, làm tròn lên bội số 100 gần nhất = 74.400 đồng

Trong phiên đó, nhà đầu tư chỉ được đặt lệnh trong khoảng 74.400 – 85.600 đồng. Mọi lệnh đặt ngoài vùng này sẽ bị hệ thống từ chối tự động.

Quy tắc làm tròn Giá trần, Giá sàn, Giá tham chiếu trong chứng khoán

Sau khi tính theo công thức, giá trần và giá sàn phải được làm tròn theo bước giá (tick size) — quy định bắt buộc trên sàn chứng khoán Việt Nam:

Quy tác làm tròn giá trần

Theo quy tắc là tròn giá trần, giá trần của một cổ phiếu được làm tròn đến bội số của một con số nhất định. 

Trên sàn chứng khoán Việt Nam, giá trần của cổ phiếu được làm tròn đến bội số của 1.000 đồng. 

Ví dụ như giá trần của một cổ phiếu là 50.000 đồng, thì giá trần này sẽ được làm tròn lên đến bội số của 1.000 đồng gần nhất, là 51.000 đồng.

Quy tắc làm tròn giá sàn

Quy tắc làm tròn giá sàn được áp dụng để đảm bảo giá sàn của một cổ phiếu được làm tròn đến một mức giá cụ thể. 

Trên sàn chứng khoán Việt Nam, giá sàn của cổ phiếu được làm tròn đến bội số của 1.000 đồng. 

Ví dụ như giá sàn của một cổ phiếu là 50.000 đồng, thì giá sàn này sẽ được làm tròn xuống đến bội số của 1.000 đồng gần nhất, tức là 49.000 đồng.

Quy tắc làm tròn giá tham chiếu

Quy tắc làm tròn giá tham chiếu là quy định về cách tính giá tham chiếu của một cổ phiếu trên sàn giao dịch chứng khoán. 

Trên sàn chứng khoán Việt Nam, giá tham chiếu được làm tròn đến bội số của 100 đồng. 

Ví dụ như giá tham chiếu của một cổ phiếu là 10.000 đồng/ cổ phiếu, thì giá tham chiếu sẽ được làm tròn lên đến 10.100 đồng/ cổ phiếu.

Hướng dẫn xem Giá trần, Giá sàn, Giá tham chiếu trong bảng giá chứng khoán DSC

Để xem giá trần, giá sàn và giá tham chiếu của một cổ phiếu trong bảng giá chứng khoán, nhà đầu tư có thể thực hiện theo các bước sau đây:

• Truy cập vào trang bảng giá chứng khoán của DSC
• Tìm kiếm mã cố phiếu đang quan tâm và muốn xem giá trần, giá sàn, giá tham chiếu. Trên trang chủ của sàn giao dịch, nhà đầu tư có thể tìm kiếm mã cổ phiếu bằng cách dùng thanh tìm kiếm hoặc truy cập vào phần “Bảng giá” để xem danh sách các cổ phiếu đang giao dịch trên sàn.
• Sau khi tìm thấy mã cổ phiếu, người xem có thể xem thông tin về giá trong cột tương ứng của bảng giá.

 >> Xem thêm: Nhà đầu tư mua cổ phiếu trên sàn chứng khoán hay công ty chứng khoán?

Giá trần, giá sàn và giá tham chiếu là 3 mức giá nền tảng mà mọi nhà đầu tư chứng khoán cần nắm vững ngay từ đầu. Giá tham chiếu là điểm neo của phiên giao dịch, giá trần và giá sàn xác định vùng dao động hợp lệ — mọi lệnh đặt ngoài biên độ này sẽ bị hệ thống từ chối. Biên độ dao động khác nhau theo sàn: ±7% trên HoSE, ±10% trên HNX và ±15% trên UPCoM.

Để bắt đầu thực hành đọc bảng giá và đặt lệnh trực tiếp, mở tài khoản chứng khoán tại DSC và trải nghiệm bảng giá real-time trên app DSC Trading — nơi giá trần, giá sàn và giá tham chiếu được hiển thị trực quan theo màu sắc chuẩn của thị trường.