Quỹ mở là gì? Ưu nhược điểm và cách đầu tư hiệu quả

Bạn có tiền nhàn rỗi, muốn sinh lời tốt hơn gửi tiết kiệm nhưng ngại rủi ro và không có nhiều thời gian theo dõi thị trường? Quỹ mở là gì và vì sao đây được xem là kênh đầu tư phù hợp cho người mới bắt đầu? Cùng tìm hiểu ngay trong bài viết hôm nay của DSC nhé!

Quỹ mở là gì?

Quỹ mở (Open-ended fund) là quỹ góp vốn của nhiều nhà đầu tư có cùng mục tiêu, được thành lập và quản lý bởi một công ty quản lý quỹ chuyên nghiệp. Công ty này sẽ dùng số vốn huy động được để đầu tư vào một danh mục đa dạng gồm cổ phiếu, trái phiếu và các loại tài sản khác nhằm tạo ra lợi nhuận cho nhà đầu tư.

Điểm đặc biệt của quỹ mở là nhà đầu tư có thể mua hoặc bán lại chứng chỉ quỹ bất kỳ lúc nào trực tiếp với công ty quản lý quỹ theo giá trị tài sản ròng (NAV) tại ngày giao dịch. Điều này tạo nên tính thanh khoản cao, giúp bạn linh hoạt trong việc sử dụng vốn. Hoạt động của quỹ mở được giám sát chặt chẽ bởi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và một ngân hàng giám sát độc lập, đảm bảo tính minh bạch và an toàn.

Cơ chế hoạt động của quỹ mở

Cơ chế hoạt động của quỹ mở rất đơn giản và minh bạch, được thiết kế để bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.

Khi bạn quyết định đầu tư, bạn sẽ mua chứng chỉ quỹ mở do công ty quản lý quỹ phát hành. Số tiền của bạn và nhiều nhà đầu tư khác sẽ được gộp chung lại thành một quỹ vốn lớn. Các chuyên gia tài chính của công ty quản lý quỹ sẽ thay mặt bạn thực hiện việc đầu tư vào một danh mục đã được lựa chọn kỹ lưỡng, bao gồm cổ phiếu, trái phiếu và các giấy tờ có giá khác.

• Góp vốn: Nhà đầu tư mua chứng chỉ quỹ để góp vốn vào quỹ.
• Đầu tư chuyên nghiệp: Công ty quản lý quỹ sử dụng vốn để đầu tư theo chiến lược đã định.
• Giám sát: Một ngân hàng giám sát độc lập sẽ lưu ký và giám sát toàn bộ tài sản của quỹ, đảm bảo công ty quản lý quỹ hoạt động đúng mục tiêu và luật định.
• Tăng trưởng giá trị: Lợi nhuận hoặc thua lỗ từ hoạt động đầu tư sẽ được phản ánh vào giá trị tài sản ròng (NAV) của quỹ. Khi NAV tăng, khoản đầu tư của bạn sẽ tăng giá trị.
• Giao dịch linh hoạt: Bạn có thể bán lại chứng chỉ quỹ cho công ty quản lý quỹ bất cứ lúc nào để thu hồi vốn và lợi nhuận.

Các loại quỹ mở phổ biến hiện nay

Trên thị trường hiện nay có ba loại quỹ mở phổ biến, được phân loại dựa trên mức độ rủi ro và tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng, phù hợp với khẩu vị của từng nhà đầu tư.

• Quỹ cổ phiếu: Quỹ này đầu tư phần lớn tài sản (trên 80%) vào các cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán. Đây là loại quỹ có lợi nhuận kỳ vọng cao nhất nhưng cũng đi kèm với rủi ro biến động thị trường lớn nhất, phù hợp với nhà đầu tư ưa thích rủi ro và có mục tiêu đầu tư dài hạn.
• Quỹ trái phiếu: Quỹ tập trung đầu tư vào các loại trái phiếu chính phủ, trái phiếu chính quyền địa phương và trái phiếu doanh nghiệp uy tín. Quỹ trái phiếu có mức độ rủi ro thấp, mang lại thu nhập ổn định và ít biến động hơn quỹ cổ phiếu, phù hợp với nhà đầu tư thận trọng, ưu tiên sự an toàn.
• Quỹ cân bằng: Quỹ này phân bổ vốn đầu tư vào cả cổ phiếu và trái phiếu theo một tỷ lệ cân bằng (ví dụ: 50% cổ phiếu - 50% trái phiếu). Mục tiêu của quỹ là vừa tìm kiếm sự tăng trưởng từ cổ phiếu, vừa đảm bảo thu nhập ổn định từ trái phiếu, giúp cân bằng giữa lợi nhuận và rủi ro.

Quỹ mở có an toàn không?

Đây là câu hỏi lớn nhất của những người mới bắt đầu tìm hiểu. Câu trả lời là đầu tư quỹ mở được xem là một trong những kênh đầu tư an toàn và minh bạch bậc nhất trên thị trường tài chính hiện nay.

Sự an toàn của quỹ mở đến từ một cơ chế giám sát chặt chẽ và đa chiều:

• Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN): Mọi hoạt động của quỹ mở đều phải tuân thủ các quy định pháp luật nghiêm ngặt và chịu sự giám sát của UBCKNN.
• Ngân hàng giám sát: Tài sản của quỹ được lưu ký tại một ngân hàng giám sát độc lập (như Vietcombank, BIDV, Standard Chartered…). Ngân hàng này có vai trò giám sát và đảm bảo công ty quản lý quỹ sử dụng tiền của nhà đầu tư đúng mục đích đã cam kết.
• Công ty quản lý quỹ: Các công ty uy tín như VinaCapital, Dragon Capital, VCBF, SSIAM đều có lịch sử hoạt động lâu năm, đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và quy trình quản lý rủi ro chuyên nghiệp.
• Minh bạch thông tin: Mọi thông tin về hoạt động, danh mục đầu tư, giá trị tài sản ròng (NAV) và các loại phí đều được công bố định kỳ và minh bạch trên website của công ty quản lý quỹ.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng "an toàn" không có nghĩa là không có rủi ro. Giá trị của chứng chỉ quỹ có thể biến động theo tình hình thị trường. Nhưng nhờ đa dạng hóa danh mục đầu tư, rủi ro này được giảm thiểu đáng kể so với việc bạn tự đầu tư vào một vài cổ phiếu riêng lẻ.

Ưu và nhược điểm khi đầu tư quỹ mở

Để trả lời câu hỏi "Có nên đầu tư quỹ mở không?", chúng ta cần xem xét một cách khách quan cả ưu điểm và nhược điểm của hình thức này.

Ưu điểm nổi bật

• Quản lý chuyên nghiệp: Khoản đầu tư của bạn được quản lý bởi đội ngũ chuyên gia tài chính giàu kinh nghiệm, giúp bạn tiết kiệm thời gian và công sức nghiên cứu thị trường.
• Vốn đầu tư nhỏ: Bạn có thể bắt đầu chỉ với vài trăm nghìn hoặc vài triệu đồng, phù hợp với khả năng tài chính của đa số mọi người.
• Đa dạng hóa danh mục: Với số vốn nhỏ, bạn vẫn có thể sở hữu một danh mục đầu tư đa dạng gồm hàng chục, thậm chí hàng trăm cổ phiếu và trái phiếu, giúp phân tán rủi ro hiệu quả.
• Thanh khoản cao: Bạn có thể dễ dàng mua hoặc bán lại chứng chỉ quỹ vào bất kỳ ngày giao dịch nào của quỹ.
• An toàn và minh bạch: Hoạt động của quỹ được giám sát chặt chẽ bởi các cơ quan có thẩm quyền, đảm bảo tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.

Nhược điểm cần cân nhắc

• Phí quản lý quỹ: Bạn sẽ phải trả một khoản phí hàng năm cho công ty quản lý quỹ để họ thay bạn thực hiện công việc đầu tư. Phí quản lý quỹ mở là gì? Đây là khoản phí để chi trả cho các chuyên gia và hoạt động của quỹ, thường dao động từ 1% - 2%/năm trên tổng giá trị tài sản.
• Không có quyền quyết định trực tiếp: Bạn không thể trực tiếp chọn lựa mua hay bán một cổ phiếu cụ thể trong danh mục của quỹ. Quyết định này thuộc về các chuyên gia quản lý quỹ.
• Lợi nhuận không đột phá: Do tính chất đa dạng hóa để giảm thiểu rủi ro, lợi nhuận của quỹ mở thường không có sự tăng trưởng đột biến như khi bạn đầu tư thắng lớn vào một cổ phiếu riêng lẻ.

Có nên đầu tư quỹ mở không?

Câu trả lời phụ thuộc vào mục tiêu và khẩu vị rủi ro của bạn. Quỹ mở đặc biệt phù hợp nếu bạn là người bận rộn, không có chuyên môn sâu về tài chính nhưng vẫn muốn tiền của mình sinh lời tốt hơn gửi tiết kiệm trong dài hạn.

Để dễ hình dung hơn, hãy cùng so sánh quỹ mở và gửi tiết kiệm:

Hướng dẫn đầu tư Quỹ mở từ A-Z

Bắt đầu đầu tư vào quỹ mở dễ dàng hơn bạn nghĩ rất nhiều. Với kinh nghiệm đồng hành cùng nhiều nhà đầu tư, DSC khuyến nghị bạn thực hiện theo 3 bước sau:

Bước 1: Đánh giá khẩu vị rủi ro và xác định số vốn đầu tư ban đầu

Trước tiên, hãy tự hỏi mình: "Mình có thể chấp nhận mức độ biến động của khoản đầu tư đến đâu?". Nếu bạn ưu tiên an toàn, quỹ trái phiếu là lựa chọn phù hợp. Nếu bạn sẵn sàng chấp nhận rủi ro cao hơn để có lợi nhuận tốt hơn, hãy cân nhắc quỹ cổ phiếu. Quỹ cân bằng sẽ là lựa chọn ở giữa.

Tiếp theo, hãy xác định số tiền bạn có thể đầu tư. Đầu tư quỹ mở cần bao nhiêu tiền? Bạn có thể bắt đầu với số vốn rất nhỏ, thậm chí chỉ từ 500.000 VNĐ. Điều quan trọng là duy trì tính kỷ luật bằng cách đầu tư định kỳ hàng tháng.

Bước 2: Tiêu chí lựa chọn công ty quản lý quỹ uy tín

Việc chọn mặt gửi vàng là vô cùng quan trọng. Hãy ưu tiên các công ty quản lý quỹ đáp ứng các tiêu chí sau:

• Lịch sử hoạt động: Chọn các công ty đã có kinh nghiệm hoạt động lâu năm trên thị trường Việt Nam.
• Hiệu suất đầu tư: Xem xét hiệu suất hoạt động của các quỹ mà họ quản lý trong 3-5 năm gần nhất.
• Quy mô tài sản: Các công ty quản lý quỹ lớn thường có nguồn lực và đội ngũ chuyên gia tốt hơn.
• Mức độ uy tín: Quỹ mở VinaCapital, Dragon Capital, quỹ mở VCBF (Vietcombank) hay SSIAM là những cái tên đã được khẳng định uy tín trên thị trường.

Bước 3: Tìm hiểu các loại phí quản lý quỹ mở và cách đặt lệnh giao dịch

Trước khi đầu tư, bạn cần hiểu rõ các loại phí. Giao dịch quỹ mở là gì và gồm những chi phí nào?

• Phí phát hành (Phí mua): Phí bạn trả khi mua chứng chỉ quỹ, thường từ 0% - 1.5%.
• Phí mua lại (Phí bán): Phí bạn trả khi bán lại chứng chỉ quỹ, thường giảm dần theo thời gian nắm giữ.
• Phí quản lý quỹ: Phí thường niên được trừ trực tiếp vào NAV của quỹ.

Sau khi đã chọn được quỹ phù hợp, bạn chỉ cần mở tài khoản trực tuyến tại công ty quản lý quỹ hoặc các đại lý phân phối, sau đó nạp tiền và đặt lệnh mua chứng chỉ quỹ đầu tiên.

Một số câu hỏi thường gặp về quỹ mở (FAQ)

Quỹ mở khác gì quỹ đóng?

Quỹ mở và quỹ đóng là hai loại hình quỹ đầu tư phổ biến nhưng có sự khác biệt cơ bản về cơ chế giao dịch và quy mô vốn.

Nên đầu tư quỹ mở bao lâu?

Đầu tư quỹ mở hiệu quả nhất khi bạn có tầm nhìn dài hạn, từ 3-5 năm trở lên. Việc đầu tư dài hạn giúp bạn vượt qua những biến động ngắn hạn của thị trường và tận dụng tối đa sức mạnh của lãi suất kép để gia tăng tài sản.

Số tiền tối thiểu để đầu tư quỹ mở?

Số tiền đầu tư tối thiểu rất linh hoạt, tùy thuộc vào quy định của từng quỹ. Nhiều quỹ uy tín cho phép nhà đầu tư bắt đầu chỉ với 500.000 VNĐ hoặc 1.000.000 VNĐ, giúp mọi người đều có thể tiếp cận kênh đầu tư chuyên nghiệp này.

Kết luận

Quỹ mở đã chứng minh là một kênh đầu tư thông minh, an toàn và hiệu quả, đặc biệt phù hợp với nhà đầu tư cá nhân tại Việt Nam. Với số vốn linh hoạt, sự quản lý chuyên nghiệp và tính minh bạch cao, đây là công cụ đắc lực giúp bạn từng bước hiện thực hóa các mục tiêu tài chính dài hạn mà không cần tốn quá nhiều thời gian hay công sức để theo dõi thị trường hàng ngày.