Sàn OTC là gì? Tìm hiểu thị trường chứng khoán phi tập trung
Bên cạnh các sàn giao dịch niêm yết quen thuộc như HOSE hay HNX, thị trường chứng khoán còn một "mảnh ghép" vô cùng sôi động nhưng đầy bí ẩn: Sàn OTC. Đây là nơi hội tụ của những cổ phiếu "chớm nở" với tiềm năng tăng trưởng đột phá, thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư săn tìm lợi nhuận cao.
Vậy cụ thể sàn OTC là gì? Cơ chế giao dịch tại quầy có điểm gì khác biệt so với thị trường tập trung và làm thế nào để nhận diện những rủi ro tiềm ẩn khi tham gia sàn giao dịch phi tập trung này? Trong bài viết dưới đây, DSC sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện từ khái niệm, đặc điểm đến bảng so sánh chi tiết, giúp bạn tự tin hơn khi bước chân vào thị trường OTC đầy tiềm năng.
Sàn OTC là gì?
Để hình dung rõ hơn về sàn OTC là gì, bạn cần nắm rõ các định nghĩa cơ bản sau:
- OTC: Là viết tắt của cụm từ Over The Counter, tức là giao dịch được thực hiện tại quầy. Trong lĩnh vực chứng khoán, đây được hiểu là hình thức mua bán không thông qua sàn giao dịch tập trung, mà được thực hiện trực tiếp tại các "quầy" của công ty chứng khoán, ngân hàng hoặc các tổ chức phát hành cổ phiếu.
- Sàn OTC (Thị trường OTC): Được định nghĩa là thị trường phi tập trung, hoạt động không dựa vào một mặt bằng giao dịch cố định như các sàn HOSE hay HNX. Thay vào đó, thị trường vận hành dựa trên hệ thống chào giá cạnh tranh và thương lượng giá thông qua các phương tiện thông tin, mạng Internet và điện thoại. Sàn OTC còn được biết đến với các tên gọi khác như thị trường chứng khoán tự do hay thị trường mạng.
- Cổ phiếu OTC: Là những cổ phiếu chưa được niêm yết trên các sàn giao dịch chứng khoán tập trung như HSX, HNX hay UPCoM. Loại cổ phiếu này thường được giao dịch trên các quầy không chính thức của các công ty chứng khoán, ngân hàng hoặc ngay tại đơn vị phát hành cổ phiếu.
>> Xem thêm: Quản lý danh mục đầu tư chứng khoán cho người mới bắt đầu

Đặc điểm của thị trường OTC
- Thị trường phi tập trung: Thị trường OTC không có một địa điểm giao dịch cố định như sàn giao dịch chứng khoán, mà được tổ chức dựa trên hệ thống giá cạnh tranh và thương lượng giá thông qua các công cụ, phương tiện thông tin.
- Giao dịch theo cơ chế thương lượng và thỏa thuận giá: Mua bán chứng khoán trên thị trường OTC được thực hiện dựa trên sự thỏa thuận giá cả, số lượng giữa bên mua và bên bán.
- Mức giá tham khảo theo cung cầu của thị trường: Mức giá giao dịch chứng khoán trên thị trường OTC được tham khảo theo cung cầu của thị trường.
- Giao dịch có độ rủi ro cao: Do không có sự kiểm soát chặt chẽ của cơ quan quản lý, thị trường OTC có độ rủi ro cao hơn so với thị trường chứng khoán tập trung.
Các loại chứng khoán được giao dịch trên thị trường OTC
Trên thị trường OTC, có thể giao dịch các loại chứng khoán sau:
- Cổ phiếu chưa niêm yết: Cổ phiếu chưa niêm yết là cổ phiếu của các công ty chưa được niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán.
- Chứng khoán phái sinh chưa niêm yết: Chứng khoán phái sinh chưa niêm yết là các công cụ phái sinh chưa được niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán.
- Chứng khoán nợ chưa niêm yết: Chứng khoán nợ chưa niêm yết là các công cụ nợ chưa được niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán.
Ưu điểm và nhược điểm của thị trường OTC
Ưu điểm
Thị trường OTC có tính thanh khoản cao, giúp nhà đầu tư dễ dàng mua bán chứng khoán.
Thị trường OTC có tính linh hoạt cao, nhà đầu tư có thể giao dịch chứng khoán với số lượng lớn, giá cả linh hoạt.
Nhược điểm
Thị trường OTC có độ rủi ro cao, do không có sự kiểm soát chặt chẽ của cơ quan quản lý.
Thị trường OTC có tính minh bạch thấp, nhà đầu tư khó có thể tiếp cận được thông tin đầy đủ về các công ty phát hành chứng khoán.
So sánh thị trường OTC và thị trường tập trung
Tiêu chí so sánh | Thị trường OTC (Phi tập trung) | Thị trường tập trung (HOSE, HNX, UPCoM) |
Cơ chế giao dịch | Giao dịch trực tiếp giữa các bên, không thông qua hệ thống khớp lệnh của sàn. | Giao dịch tập trung thông qua hệ thống khớp lệnh của Sở giao dịch. |
Cơ chế hình thành giá | Hình thành qua thương lượng, thỏa thuận trực tiếp giữa người mua và người bán. | Hình thành qua cơ chế đấu giá, niêm yết và khớp lệnh tự động trên sàn. |
Cơ quan quản lý | Trung tâm Lưu ký (VSD), Phòng quản lý cổ đông của doanh nghiệp hoặc CTCK được ủy quyền. | Sở Giao dịch Chứng khoán quản lý và giám sát trực tiếp. |
Thời gian thanh toán | Linh hoạt và đa dạng theo thỏa thuận riêng của hai bên sau khi giao dịch. | Tuân thủ quy định cố định của thị trường (T+2 cho cả tiền và chứng khoán). |
Thời gian giao dịch | Không giới hạn, có thể thực hiện tất cả các ngày trong tuần, kể cả ngày lễ và cuối tuần. | Chỉ giao dịch từ thứ Hai đến thứ Sáu trong giờ hành chính theo quy định. |
Mức độ rủi ro | Cao: Rủi ro về tính thanh khoản, minh bạch thông tin và rủi ro đối tác. | Thấp hơn: Do có sự kiểm soát chặt chẽ về điều kiện niêm yết và tính minh bạch thông tin. |
Lưu ý khi tham gia thị trường OTC
Trước khi tham gia thị trường OTC, nhà đầu tư cần lưu ý những vấn đề sau:
- Tìm hiểu kỹ về các công ty phát hành chứng khoán: Nhà đầu tư cần tìm hiểu kỹ về tình hình tài chính, hoạt động kinh doanh của các công ty phát hành chứng khoán trước khi quyết định mua bán.
- Cân nhắc kỹ rủi ro: Nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ rủi ro khi tham gia thị trường OTC, bởi thị trường này có độ rủi ro cao hơn so với thị trường chứng khoán tập trung.
- Sử dụng dịch vụ của các công ty chứng khoán uy tín: Nhà đầu tư nên sử dụng dịch vụ của các công ty chứng khoán uy tín để được tư vấn và hỗ trợ tốt nhất khi tham gia thị trường OTC.
Kết luận
Trên đây là bức tranh toàn cảnh về thị trường OTC – nơi ẩn chứa những cơ hội tăng trưởng đột phá nhưng cũng không ít thách thức về tính minh bạch và rủi ro thanh khoản. Hy vọng bài viết đã giúp bạn giải đáp được thắc mắc "Sàn OTC là gì?" và trang bị những kiến thức cần thiết để tự tin hơn trong hành trình tìm kiếm những "viên kim cương thô" trước khi niêm yết.
Thị trường chứng khoán luôn biến động và chứa đựng nhiều kiến thức chuyên sâu. Để cập nhật nhanh chóng các xu hướng mới nhất và trau dồi kỹ năng đầu tư, hãy thường xuyên ghé thăm mục Kiến thức chứng khoán tại website của DSC.
DSC tự hào là đơn vị tiên phong trong chuyển đổi số, cung cấp hệ sinh thái đầu tư hiện đại giúp khách hàng cá nhân và tổ chức tối ưu hóa lợi nhuận. Khi mở tài khoản giao dịch tại DSC, bạn sẽ nhận được những đặc quyền ưu việt dành riêng cho nhà đầu tư thông minh:
- Tư vấn chuyên sâu miễn phí: Đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn chiến lược cá nhân hóa theo từng khẩu vị rủi ro.
- Hệ sinh thái công nghệ vượt trội: Trải nghiệm đặt lệnh mượt mà trên ứng dụng DSC Trading và hỗ trợ phân tích dữ liệu 24/7 từ công cụ độc quyền DSC ChatAI.
- Báo cáo chiến lược độc quyền: Nhận các bản tin nhận định thị trường, phân tích mã cổ phiếu và báo cáo vĩ mô sát sườn theo danh mục đầu tư cá nhân.
- Mở tài khoản eKYC chỉ trong 3 phút: Quy trình đăng ký 100% online, giúp bạn nắm bắt cơ hội thị trường ngay tức thì mà không cần chờ đợi.
Hãy mở tài khoản chứng khoán DSC ngay hôm nay để bắt đầu hành trình đầu tư thịnh vượng và bền vững!
DSC – Đồng hành cùng bạn khai phá mọi cơ hội thị trường.


