Hệ số beta là gì? Ý nghĩa của hệ số beta trong chứng khoán

Hệ số Beta (β) là chỉ số đo lường mức độ biến động giá cổ phiếu so với thị trường chung, giúp nhà đầu tư đánh giá rủi ro và xây dựng danh mục đầu tư phù hợp. Bài viết hôm nay của DSC sẽ giải thích ý nghĩa, công thức tính và cách ứng dụng hệ số Beta trong đầu tư chứng khoán.

Hệ số beta là gì?

Hệ số Beta (β) là chỉ số đo lường mức độ biến động giá cổ phiếu so với biến động của chỉ số thị trường chung như VN-Index hoặc HNX-Index.

Hệ số Beta giúp nhà đầu tư đánh giá mức độ rủi ro của cổ phiếu và lựa chọn danh mục phù hợp với khẩu vị rủi ro cá nhân.

Hệ số beta được tính như sau:

β = (R_i - R_f) / (R_m - R_f)

Trong đó:

• β: Hệ số beta
• R_i: Lãi suất kỳ vọng của cổ phiếu hoặc danh mục đầu tư
• R_f: Lãi suất phi rủi ro
• R_m: Lãi suất kỳ vọng của thị trường

>> Xem thêm: Quỹ mở là gì?

Ý nghĩa của hệ số beta trong chứng khoán

• Beta > 1: Cổ phiếu biến động mạnh hơn thị trường. Khi VN-Index tăng 1%, cổ phiếu có Beta = 1.5 tăng khoảng 1.5%. Ngược lại khi thị trường giảm, cổ phiếu này cũng giảm mạnh hơn. Phù hợp với nhà đầu tư chấp nhận rủi ro cao để tìm kiếm lợi nhuận vượt trội.
• Beta = 1: Cổ phiếu biến động tương đương thị trường. Khi VN-Index tăng 1%, cổ phiếu tăng khoảng 1%. Đây là mức biến động trung bình, thường thấy ở các cổ phiếu vốn hóa lớn trong rổ VN30.
• Beta < 1: Cổ phiếu biến động yếu hơn thị trường. Khi VN-Index tăng 1%, cổ phiếu có Beta = 0.7 tăng khoảng 0.7%. Phù hợp với nhà đầu tư ưu tiên bảo toàn vốn, hạn chế rủi ro.
• Beta < 0: Cổ phiếu biến động ngược chiều thị trường. Khi VN-Index tăng, cổ phiếu có xu hướng giảm và ngược lại. Trường hợp này hiếm gặp trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Ứng dụng của hệ số beta trong đầu tư chứng khoán

Ước tính tỷ suất sinh lời

Hệ số Beta thể hiện mối tương quan giữa biến động cổ phiếu và biến động thị trường, giúp nhà đầu tư ước tính tỷ suất sinh lời kỳ vọng. Ví dụ: Khi dự đoán VN-Index tăng 15% trong năm, cổ phiếu có Beta = 1.3 có thể mang lại lợi nhuận khoảng 19.5%.

Lưu ý: Hệ số Beta trên các nền tảng khác nhau có thể chênh lệch do khung thời gian tính toán khác nhau (3 tháng, 6 tháng, 1 năm).

Đánh giá rủi ro cổ phiếu

Hệ số Beta đo lường rủi ro hệ thống (systematic risk) của cổ phiếu, giúp nhà đầu tư so sánh mức độ rủi ro giữa các mã và lựa chọn cổ phiếu phù hợp với khẩu vị rủi ro cá nhân.

Nhà đầu tư thận trọng ưu tiên cổ phiếu Beta thấp (dưới 1) như nhóm ngành tiện ích, thực phẩm. Nhà đầu tư chấp nhận rủi ro cao chọn cổ phiếu Beta cao (trên 1.5) như nhóm chứng khoán, bất động sản.

Xây dựng danh mục đầu tư tối ưu

Nhà đầu tư sử dụng hệ số Beta để cân bằng danh mục, kết hợp cổ phiếu có Beta khác nhau nhằm kiểm soát rủi ro tổng thể.
Ví dụ: Danh mục gồm 50% cổ phiếu Beta = 1.4 và 50% cổ phiếu Beta = 0.6 có Beta danh mục = 1.0, biến động tương đương thị trường.

Định giá cổ phiếu theo mô hình CAPM

Hệ số Beta là thành phần quan trọng trong mô hình định giá tài sản vốn CAPM (Capital Asset Pricing Model), giúp nhà đầu tư tính toán tỷ suất sinh lời yêu cầu và định giá cổ phiếu hợp lý.

Lưu ý khi sử dụng hệ số beta

• Hệ số beta là một chỉ số quan trọng trong đầu tư chứng khoán, tuy nhiên nhà đầu tư cần lưu ý một số vấn đề sau khi sử dụng hệ số beta:
• Hệ số beta chỉ đo lường mức độ rủi ro hệ thống của một cổ phiếu hoặc danh mục đầu tư. Mức độ rủi ro tổng thể của một cổ phiếu hoặc danh mục đầu tư còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, chẳng hạn như rủi ro phi hệ thống, rủi ro thị trường.
• Hệ số beta có thể thay đổi theo thời gian. Nhà đầu tư cần thường xuyên cập nhật hệ số beta của các cổ phiếu hoặc danh mục đầu tư để có được đánh giá chính xác về mức độ rủi ro của chúng.

Kết luận

Hệ số Beta là công cụ đo lường rủi ro hệ thống, giúp nhà đầu tư đánh giá mức độ biến động cổ phiếu so với thị trường và xây dựng danh mục phù hợp với khẩu vị rủi ro cá nhân.

Tuy nhiên, hệ số Beta chỉ phản ánh rủi ro hệ thống, không bao gồm rủi ro riêng của doanh nghiệp. Nhà đầu tư cần kết hợp phân tích cơ bản và các chỉ số khác để đưa ra quyết định đầu tư toàn diện.

Để bắt đầu áp dụng hệ số Beta vào chiến lược đầu tư, nhà đầu tư cần mở tài khoản chứng khoán tại công ty uy tín. Chứng khoán DSC hỗ trợ mở tài khoản online qua eKYC chỉ trong 5 phút, miễn phí duy trì tài khoản và cung cấp công cụ phân tích kỹ thuật đầy đủ trên ứng dụng DSC Trading.