Quy trình hoán đổi danh mục ETF và xử lý các vấn đề phát sinh

Hoán đổi danh mục ETF (Creation/Redemption) là cơ chế vận hành cốt lõi tạo nên sự khác biệt giữa quỹ hoán đổi danh mục và quỹ mở thông thường. 

Không chỉ giúp duy trì thanh khoản, hoạt động hoán đổi từ Danh mục chứng khoán cơ cấu (CKCC) sang chứng chỉ quỹ (và ngược lại) còn mở ra cơ hội kinh doanh chênh lệch giá (arbitrage) hấp dẫn cho các nhà đầu tư chuyên nghiệp. Tuy nhiên, quy trình này đòi hỏi sự am hiểu tường tận về kỹ thuật giao dịch và các rủi ro tiềm ẩn liên quan đến tài khoản ký quỹ (Margin). 

Bài viết dưới đây của DSC sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình hoán đổi ETF (điển hình là VFMVN30) và cách xử lý các vấn đề phát sinh để đảm bảo an toàn vốn

Quy trình hoán đổi danh mục ETF

• Bước 1: Mở tài khoản chứng khoán tại 1 thành viên lập quỹ
• Bước 2: Gửi yêu cầu lệnh giao dịch hoán đổi
• Bước 3: Xác nhận kết quả giao dịch

Hoán đổi từ Danh mục CKCC sang Chứng chỉ quỹ ETF VFVN30

• Yêu cầu: Nhà đầu tư cần sở hữu Danh mục chứng khoán bao gồm đầy đủ: Mã chứng khoán, tỷ trọng và số lượng chứng khoán như trong Danh mục CKCC theo thông báo của công ty VFM tại ngày thực hiện hoán đổi
• Tần suất giao dịch: Hàng ngày
• Giá giao dịch hoán đổi: Được xác định tại cuối ngày trước ngày giao dịch hoán đổi và được công bố đến nhà đầu tư vào ngày giao dịch chứng chỉ quỹ trên trang thông tin điện tử, tại trụ sở của Công ty quản lý quỹ VFM
• Phí giao dịch: Không mất phí
• Sau khi hoán đổi: Nhà đầu tư nhận được Chứng chỉ quỹ ETF VFVN30.

Hoán đổi từ lô Chứng chỉ quỹ ETF VFVN30 sang Danh mục CKCC

• Yêu cầu: Nhà đầu tư cần có tối thiểu 1 lô Chứng chỉ quỹ ETF VFMVN30 tại ngày thực hiện giao dịch hoán đổi. 1 Lô tương ứng với 100.000 chứng chỉ quỹ
• Tần suất giao dịch: Hàng ngày
• Giá giao dịch hoán đổi: Giống với hoán đổi từ Danh mục CKCC sang Chứng chỉ quỹ ETF VFFVN30 là được xác định tại cuối ngày trước ngày giao dịch hoán đổi và được công bố đến nhà đầu tư vào ngày giao dịch chứng chỉ quỹ trên trang thông tin điện tử, tại trụ sở của Công ty quản lý quỹ VFM
• Phí giao dịch:
• Đối với thành viên lập quỹ làm thành viên tạo lập thị trường: Không mất phí
• Đối với thành viên lập quỹ: 0.1% giá trị giao dịch của lô chứng chỉ quỹ
• Đối với nhà đầu tư: 0.15% trên giá trị giao dịch của lô chứng chỉ quỹ
• Sau khi hoán đổi: Nhà đầu tư nhận được Danh mục CKCC và tiền chênh lệch (nếu có).

Các vấn đề liên quan đến Tài khoản ký quỹ

Trong quá trình hoán đổi danh mục ETF có thể phát sinh nhiều vấn đề liên quan đến chênh lệch giữa giá danh mục chứng khoán cơ cấu và giá trị một lô chứng chỉ quỹ. Điều này sẽ dẫn đến các vấn đề liên quan đến tài khoản ký quỹ.

Ví dụ: Tỷ lệ vay ký quỹ của DSC với ETF tối đa 30%. Nhà đầu tư thực hiện hoán đổi danh mục tương đương, các mã thành phần trong VN30 có tỷ lệ ký quỹ khác nhau và sẽ có một số mã không được vay margin. Điều này có thể dẫn đến việc nhà đầu tư bị call margin nghĩa là bị bắt buộc bán ra khi cổ phiếu về. Vì vậy nhà đầu tư cần thận trọng và tính toán phần danh mục và tỷ lệ margin sau hoán đổi.

>> Xem thêm: 

• ETF là gì?
• Phân biệt quỹ ETF và quỹ tương hỗ?

Kết luận

Hoán đổi danh mục ETF là một công cụ tài chính mạnh mẽ, mang lại sự chủ động về thanh khoản và chiến lược cơ cấu danh mục cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, đi kèm với lợi ích là những thách thức không nhỏ trong việc tính toán tỷ lệ ký quỹ (Margin) sau hoán đổi. Sự chênh lệch về tỷ lệ cho vay giữa chứng chỉ quỹ ETF và từng mã cổ phiếu riêng lẻ trong rổ VN30 có thể đẩy tài khoản vào trạng thái rủi ro xử lý (Call Margin) nếu không được dự tính kỹ lưỡng.

Do đó, trước khi thực hiện nghiệp vụ này, nhà đầu tư cần nắm vững quy trình, tính toán chi tiết bài toán Margin và lựa chọn đơn vị môi giới có chính sách hỗ trợ tốt nhất.