ROCE là gì? Cách tính và ứng dụng ROCE đầu tư chứng khoán

ROCE (Return on Capital Employed) là chỉ số quan trọng giúp đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp, thể hiện khả năng tạo ra lợi nhuận từ toàn bộ nguồn vốn đang vận hành. Đây là công cụ phân tích then chốt để nhà đầu tư nhận diện doanh nghiệp có nền tảng tài chính mạnh và mô hình kinh doanh hiệu quả. Để hiểu rõ ROCE là gì, cách tính và ứng dụng trong đầu tư, hãy xem bài viết chi tiết của DSC.

ROCE là gì?

ROCE (Return on Capital Employed) là tỷ suất lợi nhuận trên vốn sử dụng, cho biết doanh nghiệp tạo ra bao nhiêu lợi nhuận từ tổng số vốn đang dùng trong kinh doanh — bao gồm vốn chủ sở hữu và vốn vay dài hạn. Chỉ số này đo lường mức độ hiệu quả trong việc sử dụng vốn để tạo ra lợi nhuận trước thuế và lãi vay (EBIT).

Khác với ROE chỉ tập trung vào vốn chủ sở hữu, ROCE phản ánh hiệu quả sử dụng toàn bộ nguồn vốn, giúp so sánh chính xác hơn giữa các doanh nghiệp có cơ cấu nợ khác nhau. ROCE cao cho thấy doanh nghiệp sử dụng tài sản hiệu quả và có khả năng tạo lợi nhuận tốt từ hoạt động kinh doanh cốt lõi.

ROCE có ý nghĩa gì?

• Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp: ROCE cho biết doanh nghiệp tạo ra bao nhiêu lợi nhuận từ mỗi đồng vốn kinh doanh (capital employed), bao gồm cả vốn chủ sở hữu và vốn vay.
• Phản ánh năng lực quản trị của ban lãnh đạo: Chỉ số ROCE cao cho thấy doanh nghiệp đang sử dụng nguồn vốn hiệu quả để tạo ra lợi nhuận, đặc biệt quan trọng trong các ngành thâm dụng vốn.
• Cung cấp góc nhìn toàn diện hơn so với ROE: ROE chỉ đo lường lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, trong khi ROCE tính đến cả nợ dài hạn, giúp đánh giá đầy đủ hiệu quả sinh lời từ toàn bộ nguồn lực tài chính.
• Hỗ trợ đánh giá giá trị doanh nghiệp thông qua so sánh với chi phí vốn (WACC): Nếu ROCE cao hơn WACC, doanh nghiệp đang tạo ra giá trị cho nhà đầu tư.
• Công cụ so sánh giữa các công ty cùng ngành: ROCE giúp sinh viên, nhà đầu tư và nhà phân tích xác định doanh nghiệp nào sử dụng vốn hiệu quả hơn, từ đó đưa ra lựa chọn đầu tư chính xác.

Cách tính ROCE

Để hiểu rõ hơn về ROCE là gì, chúng ta cần đi sâu vào công thức tính ROCE và các thành phần cấu thành nên chỉ số quan trọng này. Đây là một chỉ số tài chính giúp đánh giá hiệu quả doanh lợi mà một doanh nghiệp tạo ra từ số vốn mà họ đang dụng vốn vào hoạt động kinh doanh.

Công thức chung để tính ROCE như sau:

• ROCE = EBIT / Capital Employed

Trong đó:

• EBIT (Earnings Before Interest and Taxes): Là lợi nhuận trước lãi vay và thuế. Đây là thước đo khả năng sinh lời của hoạt động kinh doanh cốt lõi của công ty, trước khi tính đến các chi phí tài chính (lãi vay) và nghĩa vụ thuế.
• Capital Employed (Vốn sử dụng): Đây là tổng số vốn mà doanh nghiệp đã đầu tư vào hoạt động kinh doanh của mình.

Phân biệt ROCE với ROE và ROA

Khi nghiên cứu về hiệu quả hoạt động của một doanh nghiệp, chúng ta thường bắt gặp nhiều chỉ số khác nhau, trong đó có ROCE, ROE và ROA. Mặc dù đều đo lường khả năng sinh lời, mỗi chỉ số lại tập trung vào một khía cạnh riêng biệt của vốn hoặc tài sản, giúp nhà đầu tư và phân tích có cái nhìn đa chiều hơn về hiệu quả kinh doanh.

Để dễ hình dung hơn về sự khác biệt giữa ROCE, ROE và ROA, bạn có thể tham khảo bảng so sánh dưới đây:

Ứng dụng ROCE trong đầu tư chứng khoán

So sánh hiệu quả kinh doanh giữa các doanh nghiệp cùng ngành

ROCE giúp nhà đầu tư đánh giá mức độ hiệu quả trong việc sử dụng vốn của từng doanh nghiệp. Công ty có ROCE cao hơn đối thủ thường quản lý vốn tốt hơn, tạo ra lợi nhuận cao hơn trên mỗi đồng vốn bỏ ra và thể hiện lợi thế cạnh tranh trong ngành.

Theo dõi xu hướng hoạt động của doanh nghiệp theo thời gian

Nhà đầu tư sử dụng ROCE để quan sát sự thay đổi hiệu quả sử dụng vốn qua từng năm. ROCE tăng đều cho thấy doanh nghiệp đang tối ưu hóa capital employed và mở rộng hoạt động hiệu quả. Ngược lại, ROCE giảm liên tục có thể cảnh báo sự suy giảm hiệu suất hoặc vấn đề trong quản lý vốn.

Phân tích cấu trúc vốn và đánh giá tác động của nợ vay

Khác với ROE chỉ xem xét vốn chủ sở hữu, ROCE bao gồm cả vốn vay dài hạn, giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn hiệu quả sử dụng tổng vốn. Điều này đặc biệt quan trọng đối với doanh nghiệp có đòn bẩy tài chính cao. Khi phân tích, nhà đầu tư thường kết hợp ROCE với ROE và ROIC để xác định liệu lợi nhuận cao có đến từ việc dùng nợ quá mức hay từ hoạt động kinh doanh thực sự hiệu quả.

Đánh giá mô hình kinh doanh và khả năng tạo giá trị bền vững

ROCE phản ánh khả năng sinh lời từ vốn sử dụng, chứ không chỉ từ lợi nhuận tuyệt đối. Một doanh nghiệp có ROCE tốt cho thấy mô hình kinh doanh vững chắc, sử dụng tài sản hiệu quả và có khả năng tạo ra giá trị bền vững cho cổ đông.

Kết luận

ROCE là một chỉ số quan trọng giúp đánh giá hiệu quả sử dụng vốn và khả năng tạo lợi nhuận từ hoạt động cốt lõi của doanh nghiệp. Việc hiểu và áp dụng ROCE đúng cách sẽ giúp nhà đầu tư lựa chọn những doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững chắc và khả năng tăng trưởng bền vững. Khi kết hợp ROCE với các chỉ số như ROE hay ROA, bạn sẽ có góc nhìn toàn diện hơn về hiệu suất kinh doanh. Hy vọng bài viết trên của DSC giúp bạn hiểu rõ và sử dụng ROCE hiệu quả hơn trong đầu tư chứng khoán.

Đồng hành cùng Chứng khoán DSC, bạn sẽ được tiếp cận với:

• Hệ thống phân tích dữ liệu chuyên sâu: Giúp bạn cập nhật nhanh chóng các chỉ số ROCE, ROE, ROA của hàng nghìn doanh nghiệp niêm yết.
• Báo cáo chiến lược định kỳ: Những nhận định sát sao về thị trường từ đội ngũ chuyên gia phân tích hàng đầu.
• Nền tảng giao dịch hiện đại: Tốc độ nhanh, bảo mật cao và giao diện thân thiện cho cả nhà đầu tư mới.
• Phí giao dịch ưu đãi: Giúp bạn tối ưu hóa lợi nhuận trên mọi đồng vốn bỏ ra.

Đừng bỏ lỡ cơ hội sở hữu những cổ phiếu có hiệu suất sử dụng vốn vượt trội. Hãy mở tài khoản chứng khoán ngay để nhận được sự tư vấn tận tâm và bắt đầu xây dựng danh mục đầu tư thắng lợi cùng DSC!