Chỉ số Dow Jones là gì? Tầm quan trọng chỉ số DJIA

Chỉ số Dow Jones (DJIA) là một trong những chỉ số chứng khoán lâu đời và có ảnh hưởng nhất thế giới, được ví như "phong vũ biểu" của nền kinh tế Mỹ. Vậy chỉ số Dow Jones là gì, được tính như thế nào và tại sao nhà đầu tư Việt Nam cần theo dõi chỉ số này? Bài viết dưới đây của DSC sẽ giúp bạn hiểu rõ từ A đến Z về Dow Jones.

Chỉ số Dow Jones là gì?

Chỉ số Dow Jones (tên đầy đủ: Dow Jones Industrial Average — DJIA) là một trong những chỉ số chứng khoán lâu đời và có ảnh hưởng nhất thế giới, được Charles Dow và Edward Jones sáng lập vào năm 1896.

Dow Jones theo dõi hiệu suất của 30 công ty blue chip hàng đầu nước Mỹ, niêm yết trên Sàn giao dịch NYSE và Nasdaq. Đây đều là những tập đoàn lớn đại diện cho các ngành kinh tế trọng yếu như tài chính, công nghệ, bán lẻ, tiêu dùng và giải trí.

30 cổ phiếu thành phần của chỉ số Dow Jones được lựa chọn dựa trên các tiêu chí sau:

• Khả năng thanh khoản cao
• Vốn hóa thị trường lớn
• Lịch sử hoạt động kinh doanh tích cực
• Danh sách các cổ phiếu thành phần của chỉ số Dow Jones được cập nhật hàng năm.

>> Xem thêm: Chỉ số VIX là gì?

Phân loại chỉ số Dow Jones

Bộ chỉ số Dow Jones do Charles Dow phát triển bao gồm 4 nhóm chính, mỗi nhóm phản ánh một lĩnh vực khác nhau của nền kinh tế Mỹ.

Chỉ số bình quân công nghiệp Dow Jones (DJIA)

Dow Jones Industrial Average là chỉ số phổ biến nhất và được sử dụng làm thước đo chính cho thị trường chứng khoán Mỹ. DJIA được tính toán dựa trên giá cổ phiếu của 30 công ty hàng đầu, đại diện cho xương sống ngành công nghiệp Hoa Kỳ.

Khi nhắc đến "chỉ số Dow Jones", người ta thường mặc định nói về DJIA.

Chỉ số Dow Jones vận tải (DJTA)

Dow Jones Transportation Average là chỉ số chứng khoán ra đời đầu tiên trong họ Dow Jones, đại diện cho ngành giao thông vận tải. DJTA hiện được tính từ 20 mã cổ phiếu thuộc lĩnh vực đường sắt, hàng không và đường thủy niêm yết trên NYSE.

Dù đã được sáp nhập vào chỉ số Dow Jones hỗn hợp, nhiều công ty đường sắt Mỹ vẫn sử dụng DJTA để đánh giá thực trạng ngành.

Chỉ số Dow Jones dịch vụ công cộng (DJUA)

Dow Jones Utility Average phản ánh giá chứng khoán ngành dịch vụ công cộng, được tính toán từ 15 công ty lớn nhất trong lĩnh vực khí đốt và điện tại Hoa Kỳ. DJUA được công bố lần đầu trên The Wall Street Journal vào năm 1929.

Chỉ số Dow Jones hỗn hợp (DJCA)

Dow Jones Composite Average là chỉ số tổng hợp của 65 mã cổ phiếu, gộp chung từ cả ba chỉ số DJIA, DJTA và DJUA. Đây là bức tranh toàn diện nhất về thị trường chứng khoán Mỹ trong họ chỉ số Dow Jones.

Tầm quan trọng của chỉ số Dow Jones

Chỉ số Dow Jones không chỉ là con số thống kê — đây là "phong vũ biểu" phản ánh sức khỏe tổng thể của nền kinh tế Mỹ và tâm lý nhà đầu tư toàn cầu.

Thước đo nền kinh tế số một thế giới

DJIA phản ứng nhạy bén với mọi biến động chính trị, kinh tế tại Hoa Kỳ. Khi chính sách tiền tệ thay đổi, căng thẳng thương mại leo thang hay kinh tế tăng trưởng/suy thoái, chỉ số Dow Jones đều phản ánh ngay lập tức.

Với vị thế nền kinh tế lớn nhất thế giới của Mỹ, biến động của Dow Jones còn là tín hiệu cho sức khỏe kinh tế toàn cầu.

Tác động đến tâm lý nhà đầu tư

Giá cổ phiếu vận hành theo quy luật cung — cầu, mà tâm lý là yếu tố chi phối mạnh mẽ quyết định mua — bán của nhà đầu tư.

Khi DJIA giảm mạnh, nhà đầu tư bi quan về triển vọng thị trường, dẫn đến làn sóng bán tháo và đẩy giá xuống sâu hơn. Ngược lại, khi DJIA tăng, niềm tin được củng cố, dòng tiền đổ vào thị trường và kéo giá lên cao hơn.

Hiệu ứng tâm lý này không chỉ giới hạn ở Mỹ mà lan tỏa đến các thị trường chứng khoán khắp thế giới.

Ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán Việt Nam

Việt Nam đang hội nhập sâu rộng với kinh tế toàn cầu, trong đó Hoa Kỳ là đối tác thương mại quan trọng hàng đầu. Vì vậy, mọi biến động của chỉ số Dow Jones đều được giới đầu tư Việt Nam theo dõi sát sao.

Thực tế cho thấy, khi Dow Jones giảm điểm mạnh qua đêm, phiên giao dịch sáng hôm sau tại Việt Nam thường chịu áp lực bán. Ngược lại, đà tăng của Dow Jones cũng tiếp thêm động lực cho VN-Index.

Đây là lý do nhà đầu tư chứng khoán Việt Nam cần cập nhật thường xuyên diễn biến của Dow Jones để có quyết định giao dịch phù hợp.

>> Xem thêm: Các chỉ số thị trường chứng khoán tại Việt Nam

Ưu và nhược điểm của chỉ số Dow Jones

Ưu điểm

• Chỉ số Dow Jones là một chỉ số được theo dõi rộng rãi, do đó nó cung cấp một bức tranh tổng quan về thị trường chứng khoán Mỹ.
• Chỉ số Dow Jones được tính toán dựa trên giá cả của các cổ phiếu thành phần, do đó nó phản ánh biến động giá của các công ty lớn nhất của Mỹ.

Nhược điểm

• Chỉ số Dow Jones chỉ bao gồm 30 cổ phiếu, do đó nó không đại diện đầy đủ cho toàn bộ thị trường chứng khoán Mỹ.
• Chỉ số Dow Jones được tính toán theo giá cả của các cổ phiếu thành phần, do đó nó có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố không liên quan đến hoạt động kinh doanh của các công ty này.

Các yếu tố ảnh hưởng đến chỉ số Dow Jones

Chỉ số Dow Jones không vận động ngẫu nhiên mà chịu tác động từ nhiều yếu tố kinh tế, chính trị và tài chính. Hiểu rõ những yếu tố này giúp nhà đầu tư dự đoán xu hướng thị trường chính xác hơn.

Chính sách tiền tệ của FED

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) có ảnh hưởng trực tiếp và mạnh mẽ nhất đến Dow Jones.

Khi FED nới lỏng chính sách tiền tệ (hạ lãi suất, bơm tiền kích thích kinh tế), dòng tiền rẻ chảy vào thị trường chứng khoán, đẩy DJIA tăng. Ngược lại, khi FED thắt chặt chính sách (tăng lãi suất, rút tiền khỏi thị trường), chi phí vay vốn tăng cao khiến Dow Jones chịu áp lực giảm.

Dữ liệu kinh tế Hoa Kỳ

Các chỉ số kinh tế vĩ mô như GDP, tỷ lệ thất nghiệp, chỉ số lạm phát CPI hay doanh số bán lẻ đều tác động đến Dow Jones.

Khi dữ liệu kinh tế tích cực hơn kỳ vọng, niềm tin nhà đầu tư được củng cố và DJIA có xu hướng tăng. Ngược lại, số liệu yếu kém hơn dự báo thường kéo chỉ số đi xuống.

Tình hình chính trị và quan hệ quốc tế

Sự ổn định chính trị trong nước Mỹ cùng mối quan hệ ngoại giao với các nền kinh tế lớn như Trung Quốc, EU đều ảnh hưởng đến Dow Jones.

Khi quan hệ thương mại thuận lợi, hợp tác kinh tế được thúc đẩy, DJIA thường tăng trưởng tích cực. Ngược lại, căng thẳng thương mại hay bất ổn chính trị sẽ gây áp lực giảm điểm.

Giá trị đồng USD

Tỷ giá USD có mối tương quan đặc biệt với Dow Jones. Trước đây, USD mạnh thường đi kèm DJIA tăng. Tuy nhiên xu hướng hiện tại cho thấy USD yếu lại có tác động tích cực hơn đến chỉ số này, do giúp hàng hóa Mỹ cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế và tăng lợi nhuận cho các tập đoàn đa quốc gia.

Báo cáo tài chính của 30 công ty thành phần

Các công ty trong danh mục Dow Jones công bố báo cáo tài chính theo quý. Kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng sẽ thúc đẩy giá cổ phiếu và kéo DJIA tăng. Ngược lại, báo cáo đáng thất vọng từ những "ông lớn" như Apple, Microsoft hay Goldman Sachs có thể khiến toàn bộ chỉ số sụt giảm.

Kết luận

Chỉ số Dow Jones không chỉ là thước đo sức khỏe thị trường chứng khoán Mỹ mà còn là tín hiệu quan trọng ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư toàn cầu, bao gồm cả Việt Nam.

Hiểu rõ cách vận hành của DJIA cùng các yếu tố tác động như chính sách FED, dữ liệu kinh tế và tình hình địa chính trị sẽ giúp bạn nắm bắt xu hướng thị trường tốt hơn, từ đó đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt.

Theo dõi Dow Jones mỗi ngày chính là cách đơn giản nhất để cập nhật "nhịp đập" của nền kinh tế thế giới và chủ động hơn trong hành trình đầu tư của mình.