Suy thoái kinh tế là gì? Cách phân bổ tài sản khi suy thoái kinh tế

Mọi nền kinh tế trên thế giới đều phải trải qua các chu kỳ gồm Hưng thịnh (Growth), Suy thoái (Recession), Khủng hoảng (Slump) và Hồi phục (Recovery). Trong đó, thời kỳ suy thoái được coi là giai đoạn đầu chuẩn bị cho những biến động tiêu cực nhất của nền kinh tế trong thời kỳ khủng hoảng sau đó. Vì vậy, việc phân bổ tài sản hợp lý trong giai đoạn này – dựa trên phân tích vĩ mô và các tín hiệu thị trường – là vô cùng quan trọng. Sau đây hãy cùng DSC tìm hiểu về chiến lược phân bổ tài sản trong thời kỳ suy thoái kinh tế nhé!

Suy thoái kinh tế là gì?

Suy thoái kinh tế (Recession/Economic Depression) là sự suy giảm đáng kể trong hoạt động kinh tế kéo dài hàng tháng, thậm chí hàng năm. Các chuyên gia tuyên bố suy thoái khi nền kinh tế của một quốc gia có tổng sản phẩm quốc nội (GDP) âm, tỷ lệ thất nghiệp gia tăng, doanh số bán lẻ giảm và các biện pháp hợp đồng về thu nhập và sản xuất trong một thời gian dài. Suy thoái được coi là một phần không thể tránh khỏi của chu kỳ và nó thường xuyên xảy ra trong nền kinh tế của một quốc gia.

>> Xem thêm: 

• Khủng hoảng kinh tế là gì?
• Báo cáo lưu chuyển tiền tệ là gì?

Những dấu hiệu của chu kỳ suy thoái kinh tế

Chu kỳ kinh tế bao gồm ba giai đoạn chính: phục hồi, hưng thịnh và suy thoái. Suy thoái kinh tế được nhận diện qua 5 dấu hiệu cảnh báo sớm, bao gồm biến động lãi suất trái phiếu, thắt chặt tín dụng, suy giảm tâm lý kinh doanh, gia tăng nợ xấu và bất ổn thị trường lao động.

Đường cong lãi suất trái phiếu bị đảo ngược

Đường cong lãi suất trái phiếu (yield curve) bị đảo ngược là một trong những tín hiệu cảnh báo suy thoái kinh tế sớm nhất và đáng tin cậy nhất. Trong điều kiện bình thường, lãi suất dài hạn cao hơn lãi suất ngắn hạn. Khi lãi suất ngắn hạn vượt lãi suất dài hạn, đường cong lãi suất đảo ngược, phản ánh kỳ vọng tăng trưởng kinh tế âm trong tương lai.

Lạm phát gia tăng là nguyên nhân trực tiếp thúc đẩy hiện tượng này. Khi lạm phát tăng cao, nhà đầu tư mua vào nhiều trái phiếu ngắn hạn để lấy lãi suất bù đắp cho khoản mất giá, khiến lãi suất ngắn hạn bị đẩy lên cao bất thường.

Tín dụng bị thắt chặt

Thắt chặt tín dụng xảy ra khi các ngân hàng siết chặt chính sách cho vay do nhận thấy rủi ro kinh tế gia tăng. Điều kiện vay vốn trở nên khắt khe hơn, lãi suất cho vay tăng và hạn mức tín dụng bị thu hẹp. Hệ quả là doanh nghiệp và cá nhân gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn, hoạt động kinh tế suy giảm rõ rệt.

Tâm lý kinh doanh suy giảm

Tâm lý kinh doanh suy giảm khi nhà đầu tư mất niềm tin vào triển vọng kinh tế do bất ổn địa chính trị, chiến tranh hoặc giá nguyên vật liệu tăng cao. Sự bi quan này dẫn đến cắt giảm chi tiêu vốn, thu hẹp đầu tư mới và giảm nhu cầu tuyển dụng lao động. Về dài hạn, tình trạng này kéo theo suy giảm sản xuất và tiêu dùng trên diện rộng.

Nợ xấu gia tăng

Nợ xấu tăng nhanh khi lạm phát cao làm xói mòn thu nhập thực tế, trong khi tỷ lệ thất nghiệp leo thang và mức lương trì trệ. Cả hộ gia đình lẫn doanh nghiệp đều khó đáp ứng nghĩa vụ trả nợ. Ngay cả chính phủ, nếu thâm hụt ngân sách kéo dài mà không có giải pháp cải thiện, buộc phải vay nợ nước ngoài — tích lũy rủi ro vỡ nợ quốc gia và đẩy nền kinh tế vào vòng xoáy suy thoái.

Thị trường lao động bất ổn

Thị trường lao động bất ổn thể hiện qua tỷ lệ người hưởng trợ cấp thất nghiệp tăng cao và dữ liệu tiền lương suy giảm. Khi doanh nghiệp thu hẹp sản xuất hoặc phá sản, làn sóng cắt giảm nhân sự diễn ra trên diện rộng. Tiền lương giảm kéo theo tiêu dùng giảm, tạo vòng lặp tiêu cực làm suy yếu thêm tăng trưởng kinh tế — đây là biểu hiện điển hình của giai đoạn tiền suy thoái.

Chiến lược phân bổ tài sản trong thời kỳ suy thoái kinh tế

Với những đặc điểm của nền kinh tế trong thời kỳ suy thoái như đã kể trên, việc đầu tư và kiếm lời của các nhà đầu tư trên các kênh đầu tư sẽ đều gặp khó khăn. Tuy vậy vẫn có những kênh tài sản trú ẩn hoặc những kênh đầu tư mà vẫn có thể giúp các nhà đầu tư sinh lời, điều quan trọng là các nhà đầu tư cần phân bổ tài sản của mình vào những kênh đầu tư đó ra sao và chiến lược giao dịch như thế nào, điều đó lại phụ thuộc vào mỗi nhà đầu tư khác nhau.

Dưới đây là 3 kênh tài sản mà các nhà đầu tư có thể cân nhắc phân bổ tài sản trong thời kỳ nền kinh tế suy thoái.

Trái phiếu

Lịch sử đã chứng minh rằng việc các nhà đầu tư phân bổ tài sản của mình vào kênh trái phiếu sẽ đem lại nhiều lợi nhuận hơn so với cổ phiếu hay việc nắm giữ tiền mặt trong giai đoạn suy thoái của nền kinh tế. Trái phiếu luôn được đánh giá là tài sản an toàn, ít biến động và ít chịu ảnh hưởng bởi sự tiêu cực của nền kinh tế hơn so với cổ phiếu, đồng thời, đây vẫn là kênh đầu tư cho ra mức lợi nhuận ổn định và bền vững. Với tất cả những lý do kể trên, trái phiếu trở thành kênh đầu tư hàng đầu trong giai đoạn suy thoái của nền kinh tế.

Các kim loại quý hiếm

Các kim loại quý hiếm như là vàng hoặc bạc, thường có xu hướng giữ hoặc gia tăng giá trị trong thời kỳ thị trường trong đà suy thoái. Nhu cầu đối với những loại hàng hóa này thường tăng trong thời kỳ suy thoái bởi đây được coi là tài sản trú ẩn an toàn nên giá của chúng cũng thường tăng lên. 

Các nhà đầu tư có thể thu lợi từ việc tăng giá các kim loại quý hiếm này, hoặc nếu không thì đây vẫn là kênh đầu tư có thể giúp các nhà đầu tư giảm thiểu hoặc tránh được những tác động xấu tới nền kinh tế, đặc biệt là tình trạng lạm phát cao trong giai đoạn suy thoái.

Các cổ phiếu phòng thủ

Trong thời kỳ suy thoái, các nhà đầu tư thường có xu hướng rút tiền ra khỏi kênh đầu tư cổ phiếu, tuy nhiên các chuyên gia lại cho rằng tốt nhất là không nên tháo chạy hoàn toàn khỏi thị trường cổ phiếu. Lý do được đưa ra là vì trong bất kỳ chu kỳ nào của nền kinh tế thì sẽ vẫn có một số lĩnh vực tiếp tục phát triển và mang lại cho các nhà đầu tư lợi nhuận ổn định.

Vì vậy, nếu các nhà đầu tư muốn tự bảo vệ mình trong thời kỳ suy thoái nhưng vẫn có khẩu vị muốn phân bổ tài sản một phần vào chứng khoán thì các nhóm cổ phiếu phòng thủ như y tế, hàng tiêu dùng hay tiện ích nên được cân nhắc để đầu tư. Đây được coi là những cổ phiếu, những ngành phòng thủ bởi vì nó là những ngành không thể thiếu trong đời sống của người dân bất luận tình hình kinh tế có ra sao. Người dân sẽ vẫn sẽ chi tiêu cho việc chăm sóc y tế, mua sắm các vật dụng gia đình hay trả tiền điện, nước và thực phẩm. Tình trạng của nền kinh tế sẽ không làm gây ảnh hưởng lớn tới những lĩnh vực trên bởi đây là những nhu cầu hàng ngày của người dân.

>> Xem thêm: Lạm phát nên đầu tư gì?

Kết luận

Phân bổ tài sản hợp lý trong thời kỳ suy thoái kinh tế là yếu tố then chốt giúp nhà đầu tư bảo toàn vốn và duy trì lợi nhuận khi thị trường biến động mạnh. Các kênh đầu tư phòng thủ như vàng, trái phiếu chính phủ, cổ phiếu phòng thủ và tiền mặt đều có vai trò riêng trong việc cân bằng danh mục trước những rủi ro hệ thống.

Nhà đầu tư nắm vững chiến lược phân bổ tài sản theo chu kỳ kinh tế không chỉ giảm thiểu tổn thất trong giai đoạn suy thoái mà còn tạo nền tảng để bứt phá khi chu kỳ phục hồi bắt đầu.

Nhà đầu tư có thể mở tài khoản chứng khoán DSC trực tuyến qua ứng dụng DSC Trading (App Store & Google Play) chỉ trong vài phút bằng quy trình eKYC, không cần đến trực tiếp phòng giao dịch. Truy cập www.dsc.com.vn hoặc liên hệ (+84) 24 3880 3456 để được hỗ trợ.